Jakie są standardy ADR w Unii Europejskiej?

Zgodnie z dyrektywą dotyczącą alternatywnych metod rozwiązywania sporów konsumenckich (2013/11/UE) państwa członkowskie powinny zapewnić, aby podmioty ADR spełniały określone wymogi.

Zasady odnoszące się do działania systemów ADR w zakresie prowadzonego postępowania:

1) Wiedza i bezstronność

  • Osoby odpowiedzialne za prowadzone postępowanie w ramach alternatywnego rozwiązywania sporu. powinny cechować się kompetencją, doświadczeniem oraz bezstronnością w stopniu odpowiednim do rozpatrywania sporów w danej dziedzinie w zależności od charakteru sprawy.
  • Osoby te nie mogą pozostawać w konflikcie interesów z żadną ze stron sporu.
  • Osoby te powinny mieć zapewnioną pewność stanowiska – nie mogą być go pozbawione bez przyczyny.
  • W przypadku instytucji o charakterze jednoosobowym np. rzecznika ds. rozwiązywania sporów powinien być określony bezpieczny okres na jaki jednostka została powołana
  • W przypadku gdy jednostkę ADR tworzy ciało kolegialne, w jego składzie była równa reprezentacja przedstawicieli interesów konsumentów jak i przedstawicieli interesów przedsiębiorców.

2) Przejrzystość

  • Jednostki ADR powinny publicznie udostępniać w ich siedzibach i na stronach internetowych informacje na temat ich działania. Instytucje rozwiązujące spory winny w ramach procedury zapewniać w szczególności dane:
    • nazwisko osoby zarządzającej jednostką, sposób jej powołania oraz czas na jaki została powołana
    • źródło finansowania, w tym określenie sposobu finansowania
    • przynależność ciała ADR do sieci instytucji zajmujących się transgranicznym rozwiązywaniem sporów (o ile to ma miejsce)
    • rodzaje sporów do których prowadzenia podmiot ma kompetencje
    • zasady jakimi kieruje się jednostka ADR przy rozwiązywaniu sporu
    • języki w jakich przedkładane mogą być skargi oraz język w którym prowadzone jest postępowanie
    • rodzaje zasad jakimi kieruje się organ ADR jako podstawą rozwiązywania sporu
    • wymogi wstępne jakie strony muszą spełnić aby postępowanie zostało wszczęte i przeprowadzone
    • koszty postępowania
    • przybliżony czas trwania postępowania
    • moc prawna wyniku postępowania
  • Ponadto, jednostki powinny udostępniać roczne raporty ze swojej działalności, zawierające m.in.:
    • liczbę prowadzonych spraw
    • rodzaje spraw, które najczęściej do niej trafiają
    • najczęściej napotykanych w nich problemów
    • liczbę innych postępowań toczących się w tej sprawie przed znalezieniem rozwiązania sporu.
    • wskazanie średniego czasu w jakim spór jest rozwiązywany oraz
    • stopień podporządkowania się stron wynikowi postępowania

3) Efektywność

Żeby postępowanie prowadzone przez jednostki ADR charakteryzowało się efektywnością powinny one zapewnić:

  • aby postępowanie było łatwo dostępne dla obu stron, niezależnie od tego gdzie strona ma miejsce zamieszkania lub siedzibę
  • aby strony miały dostęp do postępowania bez konieczności ustanawiania pełnomocnika prawnego
  • jednocześnie aby strony miały możliwość bycia reprezentowanym oraz korzystania z asysty osoby trzeciej na każdym etapie postępowania
  • aby postępowanie było o ile to możliwe wolne od opłat, a ewentualne koszty ponoszone przez konsumenta powinny zapewniać dostępność, atrakcyjnośći taniość procedury
  • aby spór był rozwiązywany w czasie 90 dni od dnia otrzymania skargi przez instytucję ADR (tylko w razie spraw bardzo skomplikowanych, ciału ADR przysługiwać będzie prawo wydłużenia czasu postępowania).

4) Uczciwość

  • Systemy ADR powinny spełniać określone wymogi aby zapewnić uczciwość postępowania, w tym celu przewiduje się iż:
    • możliwość nieskrępowanego wyrażania swoich stanowisk, uwag i opinii przez strony, a także zapoznawania im zapoznawania się z argumentami i okolicznościami przedstawianymi przez drugą strona oraz przez ekspertów uczestniczących w procedurze
    • udostępnienie stronom wyniku sporu na piśmie bądź na trwałym nośniku informacji, z uwzględnieniem podstaw na jakich wynik postępowania został oparty
  • Konsument, który będzie chciał by jego spór został rozwiązany drogą ADR, powinien zostać poinformowany skutecznie o tym, że:
    • ma możliwość wyrażenia zgody bądź nie na zaproponowane rozwiązanie
    • proponowane rozwiązanie może być mniej korzystne niż orzeczenie wydane  w sądzie powszechnym
    • przed zaakceptowaniem lub odrzuceniem proponowanego rozwiązania ma prawo skorzystać z niezależnej porady prawnej
  • Strony sporu powinny być także poinformowane przed zaproponowanym rozwiązaniem o prawnych skutkach ugody oraz o tym, że przed podjęciem decyzji  co do przyjęcia rozwiązania, mają odpowiedni czas do namysłu.

 

mediacja